بررسی انواع جعل سند و مجازات آن در پرونده های کیفری کرمانشاه

یکی از تخلفاتی که امروزه آمار آن رو به افزایش است، جعل سند است. این جرم انواع مختلفی دارد که مجازات مربوط به هرکدام نیز متفاوت است. در این مطلب قصد داریم شما را با انواع جعل سند و مجازات جعل سند آشنا کنیم پس ادامه مطلب را از دست ندهید.

جعل سند یکی از جرائم مهمی است که در سال های اخیر نه تنها در سطح کشور، بلکه در استان کرمانشاه نیز افزایش چشمگیری داشته است. بسیاری از این پرونده ها، به دلیل پیچیدگی های قانونی و تأثیر آن بر حقوق طرفین، در زمره دعاوی کیفری حساس قرار می گیرند.

در چنین شرایطی، استفاده از مشاوره حقوقی دقیق و تخصصی اهمیت فراوانی دارد. حتی گاهی پرونده جعل سند با سایر اتهامات کیفری مانند خیانت در امانت یا کلاهبرداری همراه می شود و نیاز به پیگیری توسط وکیلی مجرب دو چندان می شود. اگر با چنین اتهاماتی مواجه هستید، آشنایی با بهترین وکیل کیفری کرمانشاه می تواند مسیر رسیدگی به پرونده را کوتاه تر و شانس موفقیت را بیشتر کند.

تعریف جعل سند

جعل از نوع جرائم مطلق است، بدین معنی که قانونگذاران بدون توجه به این موضوع که این امر به نتیجه رسیده باشد و یا خسارتی به قربانی وارد شده باشد، تنها به دلیل حفظ اعتبار اسناد این مسئله را جرم می دانند.

کسی که جعل سند را انجام داده و کسی که از سند جعل شده استفاده کرده است، هر دو این موارد جرائم جداگانه ای محسوب می شوند. بنابراین هر یک از موارد ذکر شده مجازات جداگانه دارد و به این صورت نیست که این دو جرم عنصر مادی مشابه و مشترک و یکسان داشته باشند.

رضایت قبلی از سوی صاحب امضا یا صاحب سند ممکن است بتواند جرم بودن این عمل را مرتفع کند، اما اجازه قبلی در خصوص استفاده از سند مجعول قابل اغماض نیست.

انواع جعل سند و مجازات جعل سند

جعل سند انواع مختلفی دارد که ادامه به بررسی انواع آن می پردازیم.

جعل مادی

در صورتی که در ظاهر و صورت اسناد و غیره اختلالی ایجاد شود، به آن جعل مادی می گویند.

انواع جعل مادی

انواع جعل مادی به شرح زیر است:

جعل احکام یا امضا یا مهر یا فرمان یا دست خط مقامات دولتی

جعل حکم، مهر، فرمان، امضا یا دست خط مقام رهبری، رؤسای سه قوه مقننه، مجریه و قضاییه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، معاون اول رئیس جمهور، مجلس خبرگان، رؤسا، قضات، مسئولین و کارکنان دولتی به اعتبار یا از جهت مقام رسمی آنها جرم محسوب می شود.

مجازات تعیین شده از سوی قانونگذاران برای دو مورد اول حبس از سه سال تا پانزده سال و برای دیگر موارد از یک تا ده سال است.

جعل مهر، منگنه، تمبر یا علامت یکی از شرکت ها، مؤسسات، ادارات دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت ها و یا تجارت خانه های دولتی

این مصادیق در خصوص مؤسسات یا ادارات دولتی، شرکت ها و نهادهای انقلاب اسلامی مشمول مجازات حبس از یک تا ده سال است. در مورد نهادهای عمومی غیردولتی مشمول مجازات حبس از شش ماه تا سه سال است. در خصوص تجارت خانه های غیردولتی و شرکت ها مجازات حبس از سه ماه تا دو سال در نظر گرفته شده است.

جعل احکام دادگاه ها، اسناد یا حواله های صادره از خزانه های دولتی و منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می رود

جعل احکام تمام دادگاه ها (از جمله اختصاصی، عمومی، نظامی و غیره)، جعل اسناد و حواله های صادر شده از سوی خزانه دولتی (یعنی اوراق و برات های مالی)، جعل منگنه (به معنی به کارگیری از ابزارهایی که با آنها بر روی چیزهایی مثل طلا و نقره علامتگذاری انجام می شود) و علامتی که با استفاده از آن عیار طلا و نقره را مشخص می کنند، مجازات جعل سند برای مرتکبین این نوع حبس از یک تا ده سال است.

جعل اسکناس رایج داخلی یا خارجی، اسناد و اوراق بهادار، اسناد بانکی، و حواله های صادره از اسناد خزانه

هر شخصی که پول رایج داخلی یا خارجی، اسناد بانکی مانند برات های مقبول یافته از سوی بانک ها، چک های صادر شده از سوی بانک ها و دیگر اسناد تعهدآور بانکی و نیز اوراق بهادار، اسناد یا برات های صادر شده از اسناد خزانه را به جهت اختلال در وضع پولی، بانکی، اقتصادی یا اخلال در نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی جعل یا به کشور وارد کند یا با آگاهی از مجعول بودن از آن استفاده کند، در صورتی که مفسد و محارب قلمداد نشود به پنج تا بیست سال حبس محکوم می شود.

جعل اسکناس داخلی یا خارجی از انواع جعل سند

جعل مدارک تحصیلی

چنانچه شخصی مدارک فارغ التحصیلی، ریز نمرات تحصیلی، تاییدیه و مدارک اشتغال به تحصیل مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و دانشگاه ها در داخل یا خارج از کشور یا ارزش نامه های تحصیلات خارجی را جعل کند یا با آگاهی از مجعول بودن آن، از آنها استفاده کند می بایست علاوه بر جبران خسارت از یک تا سه سال حبس را متحمل شود.

جعل در اسناد و نوشته های غیررسمی

از انواع جعل سند، جعل در اسناد و نوشته های غیررسمی است. مجازات تعیین شده برای این جرم علاوه بر جبران خسارت، از شش ماه تا دو سال حبس و یا پرداخت مبلغ از سه تا دوازده میلیون ریال به عنوان جزای نقدی است.

جعل در اسناد و نوشته های رسمی

هر یک از مسئولین دولتی و کارمندان که در انجام وظایف خود در احکام، اسناد، تقریرات، سجلات، نوشته ها، دفاتر و غیر آنها از اوراق و مکتوبات رسمی تزویر کنند؛ از جمله ساخت مهر یا امضا، تحریف امضا، مهر و خطوط، الحاق یک سری کلمات و یا تغییر اسامی اشخاص مشمول مجازات اداری، جبران خسارت های وارده و همچنین از یک تا پنج سال حبس یا پرداخت شش تا سی میلیون ریال به عنوان جزای نقدی هستند.

عکس برداری از مدارک و اوراق

عکس گرفتن از کارت شناسایی، مدارک دولتی و عمومی، اوراق هویت و دیگر مدارک مشابه طوری که سبب اشتباه گرفتن با اصل آن شود، لازم است ممهور به مهر یا علامتی باشد که مشخص کند این مدارک عکس یا رونوشت است.

در غیراینصورت انجام این عمل جعل قلمداد می شود. تهیه کنندگان این قبیل مدارک و استفاده کنندگان از آنها به عمد و با آگاهی لازم است علاوه بر جبران خسارت، شش ماه تا دو سال حبس یا پرداخت سه تا دوازده میلیون ریال را متحمل شوند.

جعل گواهی پزشکی

چنانچه فردی خودش یا به واسطه شخص دیگری برای معافیت خود یا فرد دیگر از نظام وظیفه، خدمت دولت و یا جهت ارائه به دادگاه، گواهی پزشکی به اسم پزشک جعل کند مجازات جعل سند از این نوع برای مرتکبین مشمول شش ماه تا یک سال حبس یا پرداخت سه تا شش میلیون ریال به عنوان جزای نقدی می شود.

صدور گواهی نامه خلاف واقع

از انواع جعل سند این مورد است که هر زمان پزشک تصدیق نامه ای برخلاف واقعیت درباره فردی جهت معافیت از خدمت در نظام وظیفه، ادارات رسمی یا ارائه به مراجع قضایی بدهد، مشمول شش ماه تا دو سال حبس یا پرداخت سه تا دوازده میلیون ریال به عنوان جزای نقدی می شود.

شرکت در آزمون به جای شخصی دیگر یا شرکت دادن فردی دیگر جای خود

هر فردی که به جای داوطلب اصلی هر یک از آزمون ها از جمله کنکور ورودی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، مراکز تربیت معلم، دانش سراها، اعزام به خارج از کشور یا امتحانات داخلی و نهایی واحدهای مذکور یا امتحانات مدارس راهنمایی، هنرستان ها، دبیرستان هاو غیره در جلسات امتحان شرکت کند، فرد مرتکب شده و داوطلب اصلی علاوه بر مجازات های اداری و انتظامی مشمول پرداخت دویست هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی می شوند.

جعل معنوی (مفادی)

از دیگر انواع جعل سند جعل معنوی یا جعل مفادی هم به آن می گویند به این معنی است که هیچ گونه ایراد و خدشه ای در ظاهر سند دیده نمی شود، بلکه حقیقت در آنها تحریف می شود و مطالب منتسب به دیگران به شکل دیگر منعکس می شود.

انواع جعل معنوی (مفادی)

• تغییر مضمون یا موضوع
• تحریف نوشته و گفته یکی از مقامات رسمی
• تحریف تقریرات یکی از طرفین
• امر صحیحی را باطل یا باطلی را صحیح جلوه دادن
• چیزی که به آن اقرار نشده است را اقرار شده جلوه دادن

چنانچه هر زمان سردفتری عقد اجاره را به صورت عقد بیع جلوه دهد، معامله غیرقطعی را قطعی نشان دادن، خلاف گفته طرفین معامله چیزی در سند بنویسد که ثمن معامله پرداخت شده است، نوشتن و وارد کردن نام متعاملین به شکلی غیر از آن چیزی که آنها اظهار کرده اند، در رونوشت اسناد برای مثال شناسنامه آوردن مطالبی برخلاف مندرجات آن و تحریف اظهارات قاضی توسط منشی دادگاه به میل خود مرتکب جعل معنوی یا مفادی شده اند.

نتیجه گیری

در این مطلب به انواع جعل سند و مجازات جعل سند پرداختیم و تلاش کردیم شما را با انواع مصادیق آن و مجازات تعیین شده برای هر کدام آشنا کنیم. برای آگاهی در مورد این جرائم این مطلب می تواند به شما کمک کند.